Enter your keyword

Aanpassing van de wet werk en zekerheid: Wat zijn de nieuwe plannen?

Aanpassing van de wet werk en zekerheid: Wat zijn de nieuwe plannen?

Op 9 april jl. is het wetsvoorstel Wet arbeidsmarkt en balans openbaar gemaakt en heeft de Minister dit voorstel voor een internetconsultatie voorgelegd. Deze sloot op 7 mei jl. De titel van het (concept) wetsvoorstel zegt het al: de regering wil meer balans aanbrengen tussen zekerheid voor werkenden en kansen en flexibiliteit voor werkgevers (en werknemers overigens). Om die doelstelling – die ook past bij de WWZ – te kunnen realiseren, is een aantal maatregelen bedacht waarvan de belangrijkste hieronder volgen:

Transitievergoeding

Een transitievergoeding wordt voortaan vanaf de eerste dag van de arbeidsovereenkomst opgebouwd en dus ook tijdens de proeftijd.
De opbouw van de transitievergoeding wordt bij lange dienstverbanden verlaagd. NB: voor dienstverbanden langer dan 10 jaar geldt nu nog een hogere opbouw.
Volgens de regering kan de verplichting tot het betalen van een transitievergoeding tot een onevenredig zware belasting voor werkgevers leiden. Daar wordt iets aan gedaan. Denk bijvoorbeeld aan een ontslag om bedrijfseconomische redenen, na een periode van langdurige ziekte of wegens bedrijfsbeëindiging van kleine werkgevers. De regering vindt dat in dit soort gevallen bij cao van de transitievergoeding moet kunnen worden afgeweken of dat een werkgever anderszins gecompenseerd moet (kunnen) worden voor het betalen van een transitievergoeding. Hoe dat precies werkt, moet npg blijken.

Een nieuwe ontslaggrond: de zogenaamde ‘cumulatiegrond’ en extra vergoeding

Het huidige ontslagstelsel kent een aantal limitatieve redelijke gronden voor ontslag. Kan de werkgever die ontslaggrond niet voldoende aantonen, dan volgt geen beëindiging van de arbeidsovereenkomst. Werkgevers lopen ertegenaan dat zich omstandigheden kunnen voordoen die op zich onvoldoende zijn om een redelijke grond te vormen maar waarbij wel sprake is van een onhoudbare situatie op het werk. Voor dit soort gevallen stelt de regering een nieuwe redelijke grond voor. Het moet gaan om 1) een combinatie twee of meer bestaande ontslaggronden en 2) een situatie die zodanig is dat niet van de werkgever kan worden verlangd dat hij de arbeidsovereenkomst laat voortduren.
Als de arbeidsovereenkomst op basis van deze nieuwe grond wordt beëindigd, kan daar een extra compensatie voor de werknemer aan worden verbonden. De vergoeding bedraagt nooit meer dan de helft van de transitievergoeding waarop de werknemer aanspraak heeft. Deze vergoeding komt bovenop het bedrag aan transitievergoeding. Daarnaast (en los daarvan!) kan de rechter ook (nog steeds) een billijke vergoeding aan de werknemer toekennen als sprake is van ernstig verwijtbaar handelen of nalaten van de werkgever.

De ketenregeling

De regering stelt voor om 1) de ketenregeling te verlengen van 2 naar 3 jaar en 2) de mogelijkheid om tijdelijke contracten aan te gaan te verruimen in gevallen waarin het gaat om terugkerend tijdelijk werk.
Verder wordt de mogelijkheid geïntroduceerd om bij cao de tussenpoos van 6 maanden te verkorten naar 3 maanden voor gevallen waarin het gaat om terugkerend tijdelijk werk. Het gaat dan om werk dat ten hoogste voor een periode van 9 maanden per jaar kan worden verricht.

Proeftijd

De regering wil bij arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd een maximale proeftijd voor 5 maanden (in plaats van de huidige 2 maanden) introduceren.
In verband met de mogelijkheid om een proeftijd van 5 maanden overeen te komen wordt de ketenbepaling zodanig aangepast dat een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd die wordt opgezegd in de proeftijd, ook meetelt voor de keten (zie hiervoor). Of dat ook geldt indien een kortere proeftijd (dan 5 maanden) is overeengekomen, is nog niet duidelijk.
Voor arbeidsovereenkomsten van bepaalde tijd van 2 jaar of langer wordt een proeftijd van 3 maanden mogelijk gemaakt.

Concurrentiebeding

Als een werkgever een arbeidsovereenkomst voor onbepaalde tijd tijdens de proeftijd opzegt, kan de werkgever alleen nog met succes een beroep doen op een concurrentiebeding als dat noodzakelijk is vanwege zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen en de werkgever dit gemotiveerd aan de medewerker schriftelijk of elektronisch mededeelt. Dit houdt verband met de mogelijkheid om een langere proeftijd van 5 maanden overeen te komen. Een beëindiging tijdens de proeftijd is immers vergelijkbaar met een beëindiging waarin van een tijdelijke arbeidsovereenkomst, waarin géén concurrentiebeding kan worden opgenomen tenzij zwaarwegende bedrijfs- of dienstbelangen dat noodzakelijk maken, aldus de regering.

Oproepkrachten

In het geval waarin de omvang van de arbeid vooraf niet of niet duidelijk is vastgelegd, moet de werkgever de werknemer minstens 4 dagen van tevoren oproepen. Als dat niet gebeurt, is de werknemer niet verplicht om gehoor te geven aan de oproep.
Indien de oproep binnen 4 dagen voor aanvang van de werkzaamheden wordt ingetrokken, heeft de werknemer recht op loonbetaling over de periode waarover hij was opgeroepen. Bij cao kunnen kortere termijnen worden afgesproken.
Een werkgever moet jaarlijks bij alle contracten waarbij de arbeidsomvang niet of niet duidelijk is overeengekomen, in de 13e maand een aanbod doen voor ‘vaste uren’. In verschillende sectoren zoals de Cao VVT (Verpleging, Verzorging, Thuiszorg) en GGZ (Geestelijke gezondheidszorg) zijn overigens al vergelijkbare bepalingen opgenomen.
Hiermee wordt jaarlijks een moment gecreëerd waarop werkgever en werknemer de wensen rondom contractflexibiliteit bespreken. Doet de werkgever geen aanbod, dan zijn daar consequenties aan verbonden. Of dat andersom ook geldt is de vraag. Uit de memorie van toelichting bijkt niet of aan het weigeren van een aanbod om een vaste arbeidsduur af te spreken ook de consequentie wordt verbonden dat de werknemer niet daar alsnog op een later tijdstip (bijvoorbeeld bij ziekte) met succes aanspraak op kan maken.
Tot slot wordt voorgesteld dat in gevallen waarin de arbeidsduur niet of niet eenduidig is vastgelegd voor de werknemer dezelfde opzegtermijn geldt als de oproeptermijn die de in acht neemt bij een oproep. Dat betekent dus dat een werknemer met een oproeptermijn van 4 dagen de arbeidsovereenkomst met inachtneming van eveneens 4 dagen kan opzeggen (zonder dat hij daarvoor een vergoeding aan de werkgever is verschuldigd).

Dit is een aantal belangrijke maatregelen uit het concept wetsvoorstel WAB. Het is de bedoeling dat deze maatregelen ingaan met ingang van 1 januari 2020. Zodra meer duidelijk is over dat wetsvoorstel, laten wij u dat weten. Als u nu al vragen heeft, neem gerust contact met ons op!